Heilsuhugleiðingar

Hér fyrir neðan eru alls konar ábendingar, hugleiðingar og ráð til að minnka neyslu fitu og sykurs í mat. Þetta er algjörlega mitt persónulega mat á hollri matreiðslu og á ekki að endurspegla neitt annað. Ég hef valið þennan lífsstíl og þetta mataræði því það hentar mér og hefur veitt mér vellíðan og fullvissu um að ég sé að gera allt sem í mínu valdi stendur til að stuðla að heilbrigðu hjarta, æðakerfi og líkama. Við fáum bara einn líkama og eina sál til að vinna úr, það er okkar að tryggja að hvoru tveggja sé í góðu ástandi.

Ég nota aldrei smjör í neitt sem ég bý til eða matreiði. Ég nota olíur í litlu magni og þá aðeins kókosfeiti, ólífuolíu, sesamolíu eða Isio 4. Ég nota helst kókosfeiti ef ég þarf að steikja og blanda því saman við vatn. Ég nota eins lítið og ég get því oft er maður að steikja upp úr of mikilli feiti og hreinlega til óþurftar. Þessar fyrrnefndu olíur eru í sjálfu sér ekki óhollar þ.e. þær geta hjálpað til við að lækka slæma kólesterolið í blóðinu og hækka góða kólesterólið og því ætti maður að nota þær EN sparlega þar sem þær eru mjög fitandi og bæta oft óþörfum hitaeiningum við matinn. Ég þoli ekki olíupolla á súpum og hvað þá mat sem er löðrandi í olíu. Ég missi hreinlega matarlystina á því.

Ef þið eigið hreinan, ónotaðan úðabrúsa þá er sniðugt að nota hann á pönnur til að úða olíu yfir. Þá þarf maður mikla minna nefnilega en ef maður myndi nota olíuna beint úr flöskunni. Blandið 50/50 vatni og ólífuolíu eða kókosfeiti í úðabrúsann og hristið áður en þið spreyið úr honum.

Oft er hægt að skipta út olíu/smjöri í uppskriftum fyrir sykurlaust ávaxtamauk. Notið aðeins meira magn en er gefið í uppskriftinni þ.e. fyrir 60 gr af smjöri notið þá 80-100 gr ávaxtamauk (barnamaturinn frá Hipp Organic eða Baby Organix er fínn í bakstur). Reynið að finna það bragð sem hentar uppskriftinni best t.d. fyrir bananabrauð að kaupa þá bananamauk.

Ég nota ekki hvítt hveiti þar sem það fer ekki vel í magann og er mun vítamínsnauðara en heilhveiti og ég tala nú ekki um hveitiklíð. Einnig hef ég notað spelti og er mjög ánægð með það. Það er hægt að skipta spelti út fyrir nánast allt hveiti í uppskriftum en það getur orðið svolítið þurrt svo bætið aðeins af vökva við í uppskriftina. Speltið er talið mun hollara og vítamínríkara en venjulegt hveiti og einnig eru yfirleitt ekki notuð skordýraeitur eða önnur eiturefni á spelti þar sem það vex á aðeins öðruvísi máta en venjulegt hveiti og þarf því ekki slík aukaefni.

Ég nota ekki ger í bakstur einfaldlega af því mér finnst lyktin af því vond og það er ekki talið hollt í miklu magni. Ég hef reyndar ekki fundið fyrir neinum heilsufarslegum óþægindum af geri í sjálfu sér, en af því mér finnst gerlaust brauð betra en brauð með geri, þá nota ég það ekki.

Ég nota ekki MSG í kryddi (Mono Sodium Glutamate) þar sem að rannsóknir hafa sýnt tengsl á milli ýmissa heilsufarsvandamála (eins og krabbameins) og neyslu þess. Lesið vel utan á innihaldslýsingar á kryddi. Aromat er eitt af því fyrsta sem kemur upp í hugann, sem inniheldur þetta efni. Kryddin frá Pottagöldrum innihalda ekki MSG og ætti því að nota þau þar sem hægt er. Aukaefni með númerið E-600 og upp úr ætti einnig að forðast.

Ágætt ráð er að nota alltaf bökunarpappír (eða smjörpappír, man aldrei hvort er hvað) svo maður þurfi aldrei að bæta auka olíu við í uppskrift. Ég nota bökunarpappír í allt sem ég baka og klæði öll form að innan með honum.

Til að baka möffinsa án olíu: Best er að nota sílikonform fyrir möffinsbakstur. Ef þið eigið ekki svoleiðis er gott er að klæða muffinsbökunarplötu að innan með bökunarpappír. Sníðið bara nógu stóran hring úr bökunarpappír með t.d. undirskál og klippið út. Það er hægt að nota pappírinn oft (5-6 sinnum). Pappírinn verður ekkert fallegur eftir baksturinn þannig að það er ágætt að losa muffinsinn úr áður en þeir eru bornir fram. Þar sem ég nota ekki olíu eða smjör í muffinsbakstur þá er ekki hægt að nota þessi venjulegu pappírsform sem maður kaupir út í búð. Svona losnar maður við að olíubera formin.

Ég nota nánast aldrei rjóma í mat. Einstaka sinnum þá nota ég matreiðslurjóma (sem er fituminnstur) og yfirleitt þá 50/50 á móti undanrennu í súpur því ef maður er bara með súpu í kvöldmat þá er allt í lagi að hafa hana ágætlega matarmikla. Mér finnst rjómi í mat hvorki góður né lystaukandi en margir eru eflaust ósammála. Mér finnst best að nota bara mjólk og smá sósujafnar. Einnig finnst mér gott að nota soyamjólk.

Ég nota alltaf magrasta ost sem ég get í mat (ostur getur verið allt að 40-70% feitur!!! Þannig að það borgar sig að lesa vel innihaldslýsinguna). Ef ég er að elda ofnrétt sem á að innihalda bráðinn ost, þá nota ég t.d. ost sem er 11-17%. Svo er líka hægt að fá létt-mozarella (að minnsta kosti í London) sem er upplagður á pizzur og í samlokur. Stundum á að nota rjómaost í uppskriftir (eins og í ostaköku, gulrótarkrem, lasagne ofl.) en maður getur yfirleitt notað Kvarg, sem er fitulaus, mjúkur ostur (ekki ósvipaður skyri), Ricotta sem er líka mjúkur, frekar magur ostur og svo fitulítinn smurost eða kotasælu. Ostur inniheldur auðvitað kalk sem er gott fyrir beinin og tennurnar en einnig inniheldur ostur mikið af mettaðri fitu sem hækkar slæma kólesterolið í blóðinu. Því ætti maður að fara milliveginn í ostneyslu eins og svo mörgu öðru.

Lesið alltaf vel utan á allar innihaldslýsingar og gætið þess að láta ekki plata ykkur. Ef að stendur t.d. only 3% fat þá er oft búið að hlaða sykri í kexið, sósuna eða hvað það er sem þið eruð að borða til að bæta bragðið. Sykur ætti helst ekki að vera í neinum mat, en ef hann er í innihaldslýsingunni, ætti hann ekki að vera í neinu af efstu sætunum og ef svo er, ætti hann að vera a.m.k. hrásykur.

Það sama á við um sykurlaust. Sykurlaust þýðir ekki endilega hollt, það er ekki sjaldan sem fituinnihaldið er 40% t.d. og mikið af því er mettuð fita. Þetta á sérstaklega við um sykurlaust súkkulaði og ís, semsagt, allt er gott í hófi.

Ég nota ekki hreinan hvítan sykur en nota í staðinn radadura, muscovado, demerera, ávaxtasykur, xylitol og alls kyns síróp eins og döðlusíróp, agave síróp, hreint hlynsíróp (enska: maple syrup), bygg-maltsíróp (enska: barley malt syrup), hrísgrjónasíróp (enska: brown rice syrup) og hunang. Þessi sykur sem er talinn upp hér að ofan fer hægar inn í blóðið og hækkar blóðsykurinn því hægar en sá hreini, hvíti og kemur því í veg fyrir miklar sveiflur í blóðinu. Ávaxtasykur er í eðli sínu sætari en hvítur sykur svo maður þarf minna af honum í uppskriftir (um 30% minna) og sparar maður því þannig hitaeiningar. Xylitol er einnig hægt að nota sem venjulegan sykur. Kosturinn er sá að hann er HOLLUR fyrir tennurnar en ókosturinn er sá að hann er ráááándýr.
Ég nota almennt ekki strásætu í matinn minn. Mér finnst betra að vita af því að ég sé að nota eitthvað frá náttúrunnar hendi, jafnvel það sem hefur verið til staðar í mörg þúsund ár. Strásætu er hægt að nota með ágætum árangri í bakstri en þó þarf að baka við lægri hita og í lengri tíma en ef um annan sykur er að ræða.

Ég skoða oft venjulegar uppskriftir, til að fá hugmyndir og svoleiðis og ég næ því ekki, ég bara næ því alls ekki hvernig fólk getur notað 200 gr af smjöri, 400 gr af súkkulaði, 300 gr af sykri, 200 ml af rjóma, 100 gr af flórsykri o.s.frv., o.s.frv. í EINA köku????? Hefur fólk SPÁÐ í óhollustuna og hvað það er að láta ofan í sig?? Ég hugsa bara að ég gæti ekki bakað svoleiðis köku, ég hef ekki samvisku í svoleiðis óhollostuhryðjuverk!