Samantekt fyrir December, 2008

Silungur og ellileikfimi

Ég hef mjög góða yfirsýn á það sem er í ísskápnum. Þeir sem þekkja mig vel vita að ég er með ísskápafælni þ.e. ég meika ekki skítuga, gamla, ryðgaða eða druslulega ísskápa. Það fyrsta sem ég geri þegar ég flyt eitthvert (og það er frekar oft í gegnum tíðina) er að kaupa glænýjan og glansandi ísskáp. Ég er heldur aldrei með gamalt drasl í ísskápnum. Flest er vel innan síðasta söludags og reglulega yfirfer ég hráefni og tek stöðuna. Ég þoli ekki heldur vonda lykt úr ísskápnum. Ég er reyndar svona með eldavélar, þvottavélar, þurrkara og uppþvottavélar. Vil helst vera með glænýtt eða nýlegt dót ef ég mögulega get (veit að það er svolítið 2007 en ég hef alltaf verið svona)…ég missi matarlyst ef ég opna ísskáp með vondri lykt…í langan tíma. Ég binst ekki tilfinningaböndum eða svoleiðis heldur er þetta meira bara af því ógeðsstuðullinn minn er lágur.

Ég var að velta þessu fyrir mér áðan þegar ég dró fram silungaflak…pakkað inn í glært plast. Það var þannig á Þorláksmessu að við vorum með svona Walk in Fridge á svölunum (svona eins og ríka og fræga fólkið er með fyrir fötin sín). Það er afar hentugt að vera með svalir þegar maður þarf að geyma t.d. mjólk, kókosolíu o.fl. plássfrekt annars staðar en í ísskápnum sem var svo fullur að ég þurfti að ýta á hurðina til að loka henni. Á milli samanbitinna varanna muldraði ég …það…er…engin…helvítis…kreppa….En það er annað mál. Nú er Þorláksmessan liðin og mest allur matur er búinn úr ísskápnum sem er ágætt svona eftir jólavertíðina. Kannski gott líka að venja sig við að herða sultarólina (sem er svolítið 2009). Ég rakst sem sé á silunginn aftur í dag. Ég dró fram flakið og velti fyrir mér hvaðan það hefði getað komið. Ég yfirheyrði Jóhannes sem hefur ágætt minni þegar kemur að einhverju matartengdu. Hann sór sárt og lagði við að hann hefði enga hugmynd um hvaðan það kæmi. Ég rifjaði upp allar jólagjafir, allar heimsóknir, alla sem komu í boðið á Þorláksmessu, öll samtöl bæði símtöl og í persónu og man ekki eftir neinum sem talaði um silung. Það sem flækir málið meira er að í ísskápnum eru tvö önnur silungaflök, annað reykt, hitt grafið en þau voru frá Smára bróður og þetta þriðja flak tengist honum ekki (held ég). Umbúðirnar eru ekkert merktar og það er enga vísbendingu að finna neins staðar svo líklega er flakið heimareykt. Ég ÞOLI ekki að muna ekki svona hluti. Hvernig get ég ekki munað þegar einhver gefur mér gourmet mat sem þennan? Annar möguleiki er að einhver hafi stungið flakinu inn í ísskáp svona eins og sumir stinga inn bjór þegar þeir koma í boð…..en hver labbar um með silung? Enginn sem ég þekki a.m.k.  Mér var heldur ekki skemmt í morgun þegar ég tók 3 Minute Dance Party eins og við Jóhannes gerum stundum (ef þið sitjið eins lengi fyrir framan tölvur og við, vitið þið hvað ég meina). Ég var með alveg nýjan dans og sýndi Jóhannesi stolt svolítið diskólegan dans. Það sem hann sagði var „Ó ég hélt þú hefðir verið að apa eftir eldgamalli konu í svona ellileikfimi“. Ég get huggað mig við að omega 3 fitusýrurnar í silungnum munu hjálpa til við að sporna gegn ótímabæru ryði í hausnum á mér….og kannski rifjast upp fyrir mér hvaðan helv. fiskurinn kemur. Ef einhver veit það, vinsamlegast látið mig vita…áður en ég geng af göflunum.

Ódýra uppskrift vikunnar #8: Sveppasúpa

Sveppasúpa

Hollustueiginleikar: Sveppir eru meiriháttar. Þeir eru ódýrir, fitusnauðir, hitaeiningasnauðir og innihalda heilan helling af vítamínum, steinefnum og snefilefnum. Sveppir innihalda töluvert magn af Selenium sem hjálpar (í samvinnu við E vítamín) til við að nýta andoxunarefni fyrir líkamann. Talið er að sveppir hafi töluverð áhrif á að hindra myndun krabbameinsfruma í ristli, draga úr áhrifum gigtar, asthma o.fl. Einnig innihalda sveppir kopar (sem hjálpar hjartanu) og potassium (einn bolli af sveppum inniheldur meira af potassium en bananar) en potassium lækkar háan blóðþrýsting og hjálpar til við að sporna gegn heilablóðföllum. Svo eru sveppir járnríkir í þokkabót.

Sveppir eru því í raun algjör undrafæða og við ættum að borða þá í öll mál þ.e. svo lengi sem þeir eru ekki smjörsteiktir en slíkt er auðvitað algjör óþarfi. Það er nóg að setja smá skvettu af vatni á heita pönnu og hita sveppina þannig því sveppir eru 80-90%% vatn og gefa því frá sér vökva á pönnunni sem þeir steikjast í. Þessi súpa er ein af mínum uppáhaldssúpum því ég er bæði hrifin af sveppum og súpum svo þetta er að mínu viti afskaplega góð blanda. Ekki spillir fyrir að súpan er hræódýr (maður getur sleppt þurrkuðu sveppunum og gert hana enn þá ódýrari).  Það eru nokkrir notendur CafeSigrun sem hafa gert þessa súpu á jólunum  sem hljóta að vera góð meðmæli (og enginn sem hefur sakað mig um að hafa skemmt jólin!) Súpan er glúteinlaus og auðvelt er að gera hana mjólkurlausa.

Fyrir 4

Innihald:

• 2 stk litlir laukar, mjög fínt saxaðir
• 250 gr sveppir, saxaðir
• 25 stk þurrkaðir sveppir. Má sleppa en súpan verður svo miklu, miklu betri ef maður notar þá
• 800 ml grænmetissoð (vatn + 1-2 stórir gerlausir grænmetisteningar t.d. frá Rapunzel). Ef ekki eru notaðir þurrkaðir sveppir notið þá 1 lítra af vatni.
• 1/2 dl (magrasti sem til er) matreiðslurjómi (eða hafrarjómi)
• 1 dl undanrenna eða léttmjólk
• 2 msk kartöflumjöl (ef þið þolið glútein má nota spelti)
• 1/4 tsk múskat
• 1 msk kókosfeiti
• Salt (Himalaya eða sjávarsalt) og svartur pipar

Aðferð:

1. Steikið laukinn í smá kókosfeiti á lágum hita í 10-15 mínútur.
2. Bætið sveppunum út á pönnuna ásamt smávegis af vatni og hitið áfram í 5 mínútur eða þangað til sveppirnir fara að linast.
3. Stráið kartöflumjölinu yfir og hrærið vel í.
4. Setjið þurrkuðu sveppina ef þeir eru notaðir í skál með 2 dl sjóðandi vatni í 20 mínútur.
5. Bætið grænmetissoðinu út í súpuna og sjóðið hana á lágum hita í u.þ.b. 20 mínútur.
6. Hellið vatninu og þurrkuðu sveppunum út í súpuna.
7. Bætið að lokum rjóma, mjólk og múskati út í.
8. Bragðið súpuna til með salti og pipar.

• Við áttum smá súpu í afgang einhvern tímann og ég bætti soðnum hrísgrjónum og frosnum, grænum baunum útí. Það var bara hin prýðilegasta súpa og örugglega allt í lagi að bæta t.d. blómkáli, spergilkáli, gulrótum og fleiru út í. Upplagt til að drýgja grænmetisafgangana í ísskápnum!!
• Það er einnig mjög gott að nota maískorn til helminga við sveppina
• Berið fram með góðu, grófu brauði.

Edik og þang

Var að skoða vef Japan Centre sem er verslun sem við notum mikið í London (og munum nota mikið þegar við flytjum aftur….sem ég vildi óska að væri helst á morgun). Þarf nefnilega að fara að huga að því að kaupa meira af noriblöðum (þangblöðum) til sushigerðar og varð þess vegna (því miður) litið á vef einnar af okkar uppáhalds verslunum í London. Ég hefði betur sleppt því vegna þess að því fylgir ekkert nema þung lund og stirt skap.

Hrísgrjónaedik (sem maður notar t.d. í sushi) kostar í Japan Centre 1.69 pund (er meira að segja á útsölu núna og kostar 1.32 pund). Þetta er sama merki, sama magn 335 ml og sömu umbúðir og í “Sælkera”-verslun Nings eða hvað hún heitir) nema í þar kostar flaskan 998 krónur. Það er rúmlega 600 króna munur og það er þrátt fyrir afskaplega óhagstætt gengi íslensku krónunnar. Er verið að djóka í okkur eða?????

Ef við skoðum Noriblöðin má sjá að þau kosta frá 99 p – 1.96 pund. EINU blöðin sem fást í “Sælkera”-verslun Nings kosta 775 krónur. Það er um 500-600 króna munur.

Ég keypti reglulega í London 50 noriblöð í pakka á 6.90 pund sem er hræódýrt en samt voru blöðin af bestu gæðum.

Þetta er frábært eða hitt þó heldur.  Áfram Ísland

Geitur og górillur

Gleðilega hátíð öll…

Þetta er búið að vera reglulega rólegt og fínt hjá okkur. Ég var himinlifandi með alla pakkana mína, þeir hittu allir í mark. Ég fékk m.a. endurvarpsskerm fyrir myndatöku, ljósasett (on a budget…sem gerir það enn þá skemmtilegra), matreiðslubækur, eldhúsdót (úr silikoni), o.fl., o.fl. Allar gjafirnar voru flottar en sú sem okkur þótti einna vænst um var frá Elvu og Óla okkar. Þau gáfu okkur ættleidda górillu úr sömu fjöllum og við heimsóttum á þessu ári í Rwanda. Við erum að drepast úr ánægju yfir górillunni. Ekki nóg með það heldur gáfu foreldrar Elvu okkur geit frá Uganda (eða frá svipuðum slóðum en mér finnst gaman að hugsa til þess að ugandíski námsmaðurinn muni á einhvern hátt njóta góðs af gjöfinni (a.m.k. svona andlega) hann seldi jú sínar til að geta kostað hluta námsins sem við borguðum fyrir). Górillan og geitin fara líka í stafræna dýraverndunarsvæðið okkar sem nú inniheldur geit, górillu, tígrisdýr og ísbjörn. Ekki viss um samt að þau myndu lifa í sátt og samlyndi svona í alvörunni en þau gera það að minnsta kosti svona í huga okkar.

Þorláksmessuboðið tókst líka afskaplega vel. Það mættu hátt í 70 manns og það var mikið borðað, drukkið, talað og hlegið. Kærar þakkir fyrir komuna þið sem mættuð. Upphaflegt planið var opið hús frá 15-miðnættis en síðustu gestir komu á miðnætti og fórum um 2.30…bara gaman. Þetta var rosa partý og meira að segja var pissað á gólfið, ein dama klæddi sig úr buxunum sínum, sofnaði í sófanum og gleymdi svo buxunum og fór á nærbuxunum heim. Einnig var hellingur af rauðvíni, kakói o.fl. á gólfinu sem og víðar. Nánari útskýringar þurfa þó að fylgja því sá sem pissaði var 8 vikna gamall labradorhvolpur (sem ég var næstum því búin að kremja til dauða því hann (eða hún réttar sagt) var svo sætur)…. Sú sem gleymdi buxunum var 5 ára stúlka sem var í heimsókn af neðri hæðinni (og hvolpurinn var í hennar eigu). Pabbinn sat svo á spjalli um tónlist, afríku, ljósmyndun o.fl. fram á rauða nótt. Ekki amalegt umræðuefni og þetta var reglulega skemmtilegt allt saman. Margt af fólkinu sem mætti sér maður bara einu sinni á ári (og ég veit að jólin eru komin þegar þetta fólk mætir) og suma var ég að sjá í fyrsta skipti (og meiriháttar að fá loksins tækifæri til!!!!). Suma var ég að sjá eftir 20 ár (nágranni sem ég hitti síðast í gaggó). Hrikalega skemmtilegt. Svo voru auðvitað „The usual suspects“ en svo vantaði aðra líka sem við fáum vonandi tækifæri til að hitta síðar. Þetta er því allt í allt bæði árlegt ríjúníon og uppskeruhátíð CafeSigrun…svona brot af því (vonandi) besta (eða skársta).

Best að reyna að koma sér úr náttfötunum….hafið það reglulega gott……

Hátíðarkveðjur

Ég óska ykkur öllum elsku notendur, vinir, ættingjar og aðrir sem fylgjast hér með, gleðilegrar hátíðar. Hafið það reglulega gott um jólin og munið að borða hollt!!!

Ódýra uppskrift vikunnar #7: Bakaður byggréttur með spínati, hvítlauk og sveppum

Bakaður byggréttur með spínati, hvítlauk og sveppum

Hollustueiginleikar: Bygg er próteinríkt, trefjaríkt og ódýrt og fullt af vítamínum. Ekki sakar að hægt er að kaupa frábært, íslenskt bygg og það er lífrænt framleitt! Í trefjum byggsins er efnið beta glucan sem stuðlar að því að lækka kólesteról (það vonda). Bygg inniheldur líka niacin sem er B vítamín sem stuðlar að því að hjálpa til við að sporna gegn alls kyns hjartatengdum vandamálum. Bygg hefureinnig þótt afar gott við að stuðla að því að minnka líkurnar á sykursýki II en það gerir magnesiumið og bygg getur líka hjálpað til við að fyrirbyggja myndun gallsteina. Ekki nóg með það heldur getur bygg einnig hjálpað til við að sporna gegn sumum tegundum krabbameins eins og t.d. ristilkrabbameini og brjóstakrabbameini. Hollustueiginleika spínats þekkja svo allir en það er jú fullt af K, C, B2, B6 og A vítamíni, manganese, folinsýrum, magnesium, járni, kalki, trefjum, potassium o.fl., o.fl. Listinn er nánast endalaus. Spínat inniheldur meira að segja smávegis af omega 3 fitusýrum! Stjáni Blái vissi því alveg hvað hann söng þegar hann tróð í sig spínati því spínat er gott fyrir húð, hár, augu og sjón, bein, taugar, frumur, æðar, hjarta, vöxt fóstra (vegna fólinsýranna) og getur líka hindrað myndun krabbameinsfruma. Spínat er nefnilega algjör súperfæða. Hvítlaukur og rauðlaukur er auðvitað hollur líka, inniheldur t.d. C vítamín, andoxunarefni, trefjar o.fl…

Hægt er að kaupa frosið spínat en það er mun ódýra en ferskt. Bygg fæst í flestum verslunum og 1 bolli af ósoðnu byggi gefur um 3 bolla af soðnu byggi. Til að spara tíma má sjóða byggið deginum áður. Gott sparnaðarráð er að setja bygg í pott að kvöldi, láta suðuna koma upp, sjóða í nokkrar mínútur og slökkva svo undir (með lokið á pottinum). Byggið verður tilbúið næsta morgun.

Fyrir 2

Fylling:

• 2 dl soðin bygggrjón (sjóðið 0,5 bolla á móti 2 bollum af vatni í 30 mínútur)
• 150 gr ferskir shitaki sveppir (eða aðrir bragðmiklir sveppir). Sneiddir fínt (ég nota stöngulinn líka)
• 1 rauðlaukur, saxaður fínt
• 100 gr ferskt eða frosið spínat. Ef frosið, látið þiðna og kreistið vatnið úr því
• 100 gr rifinn, magur ostur
• 1/2 tsk salt (Himalaya eða sjávarsalt)

Hvítlaukssósa:

• 2 msk eða meira af sýrðum rjóma án gelatíns frá Mjólku (5%).
• 1 hvítlauksgeiri, marinn + 1 tsk salt (Himalaya eða sjávarsalt) eða 1 tsk hvítlaukssalt (frá Pottagöldrum)
• 3 msk eða meira af AB-mjólk

Aðferð:

1. Sjóðið bygggið.
2. Steikið sveppina upp úr vatni og saltið.
3. Bætið spínatinu saman við og steikið þangað til allur vökvi er nánast farinn úr spínatinu. Setjið til hliðar.
4. Steikið rauðlaukinn í nokkrar mínútur.
5. Bætið lauknum við spínatið og sveppina.
6. Blandið nú grjónunum og ostinum saman við.
7. Blandið hvítlaukssósunni saman við og hrærið vel í öllu.
8. Setjið í nokkur lítil eldföst mót eða eitt stærra og bakið í um 20 mínútur við 180°C.
9. Berið fram salati og meira af hvítlaukssósu.

• Í staðinn fyrir bygg má nota hýðishrísgrjón.

Playboy og ofnæmi

Og ég sem hélt ég væri búin að heyra og sjá allt!!! Ekki aldeilis.

Jóhannes þarf starfs síns vegna að fylgjast vel með tæknimálum. Hann fer því reglulega á alls kyns fundi og þess háttar þar sem nýjustu tæknimál ber á góma. Hann segir mér reglulega, yfir kvöldmatnum hvað fer fram á þessum fundum (og ég þykist alltaf hlusta).

Ég er ekki sérlega tæknivædd þ.e. ekki nema Jóhannesi takist að sannfæra mig um mikilvægi ákveðinna hluta..þá verð ég alveg háð þeim en það er yfirleitt langt og afskaplega erfitt og lýjandi ferli fyrir Jóhannes. Hann t.d. kynnti fyrir mér tölvupóstfyrirbærið árið 1997 og ég fussaði og sveiaði…sagðist vel geta skrifað bréf  á bréfsefni og sent, miklu persónulegra. Í dag fæ ég fráhvarfseinkenni ef ég kemst ekki í tölvupóst og hef skoðað tölvupóst í öllum heimshornum. Enda stæri ég mig af því að hafa svarað fyrirspurnum CafeSigrun notenda í 4 heimsálfum og þ.m.t. löndum eins og Bandaríkjunum, Japan, Uganda, Rwanda, Tanzaniu, Kenya og svo auðvitað löndum innan Evrópu. Það væri sérlega óþægilegt að senda bréf á mig til allra þessara landa og líklegt að ef ég svaraði þeim úr þessum löndum, að þau myndu skila sér seint eða illa til notenda. Það tók Jóhannes þó smá tíma að sannfæra mig um ágæti þess að nota tölvupóst. Hann reynir líka reglulega að uppfæra hugbúnað hjá mér, helst þegar ég sé ekki til en hann veit þó afleiðingarnar ef hann gerir slíkt og er farinn að undirbúa jarðveginn mánuðum áður en breytingar eiga sér stað. Svolítið svona eins og gert er með t.d. einhverfa einstaklinga. Ég þoli illa breytingar ef ég hef vanist einhverju og fyrir tæknióðan (og ég meina tæknióðan) mann eins og Jóhannes er afar erfitt að skilja hvers vegna ég ER svona eiginlega.

En Jóhannes kom heim í gær og tilkynnti mér að nú gæti síminn sagt manni hvort maður væri með ofnæmi fyrir matnum sem væri á diski manns. Ég horfði á hann með hálflokuð augun, eiginlega að sofna  (eins og ég er yfirleitt þegar hann talar um nýjustu tækni og vísindi)…það þarf aðeins meira til að kveikja í mér fattið þið…”HA….?” (var viss um að ég hefði sofnað og verið að dreyma).  Já..maður setur símann yfir matinn og síminn skynjar innihald sem maður hefur ofnæmi fyrir t.d. hnetur, mjólk, glútein o.fl. og hann lætur þig vita…hvort þú sért með ofnæmi. Ég sver það. Mér finnst eins og ég sé stödd í árinu 3000 eða að ég sé orðin 189 ára og hafi ekki fylgst með NEINU síðustu árin.

Jóhannes reyndi að útskýra fyrir mér eitthvað varðandi nanó bla bla tækni bla bla bla brrreb baar eerrrs sgdggddd bla bla … (rennur svolítið saman í eitt)…en þessi tækni er sem sagt á teikniborði hjá einum stærsta símaframleiðanda heims……Hef smá áhyggjur….. Jóhannes talar nefnilega  reglulega við og fer stundum á fundi með Playboy…hvaða nýjungar ætli þeir séu með?

8 glös af vatni á dag

Myndin hér fyrir ofan er tekin af vef BBC. Það er þetta sem ég er að tala um þegar ég segi að við séum í raun og veru rík. Það er engin tilviljun að myndin sýni rusl á götum því á fæstum stöðum í Afríku er glansandi bíll sem keyrir um og hirðir heimilisrusl. Því er fleygt á göturnar þar sem geitur, beljur og hundar grafa í því og finna sér eitthvað ætilegt. Þegar illa árar, fer fólkið að leita í ruslið. Vatnið sem þessir strákar eru að sækja (myndin er tekin í síðustu viku) er mengað og skítugt en þetta er eina vatnið sem þeir hafa því hvergi eru brunnar eða vatnslagnir. Stjórnin í Zimbabwe (aðallega Robert Mugabe) hefur séð til þess. Þjóðin er í heljargreipum og fær ekki rönd við reist. Hámarksúttektir úr hraðbönkum duga ekki fyrir brauðhleif.

Það eru svona myndir sem fá blóðið í mér til að sjóða. Zimbabwe var land tækifæranna hér áður fyrr, þar voru viðskipti stunduð við Vesturlönd, menntun var með besta móti miðað við Afríkuríki, læsi ágætt, flottir bankar heilbrigðiskerfi prýðilegt. Hljómar þetta kunnuglega? Ekkert af þessu er til staðar nú, ekki einu sinni hreint vatn. Kólerufaraldur ríður nú yfir og í ljósi þess er ekki einu sinni víst að þessir drengir lifi þangað til þeir verða fullorðnir, jafnvel ekki til unglingsára. Fólk er nefnilega að deyja úr hungri líka vegna ógnarstjórnarinnar, menntun er engin, heilbrigðiskerfið er lamað, atvinnuleysi um 90%. Ef illa fer hjá okkur, eigum við samt hreint vatn. Við erum strax umtalsvert ríkari en Zimbabwe bara fyrir vatnið.

Ég er svoooo reið yfir því að þetta þurfi að vera svona. Einhvern veginn finnst mér betra að rífast yfir ástandinu í Zimbabwe en ástandinu hér. Ég er ekki að gera lítið úr því hvað margir eiga lítið á milli handanna nú…..ég er bara að sýna að þetta gæti verið verra….svo miklu verra og við eigum að hafa það hugfast.

Ódýra uppskrift vikunnar #6: Fiskibollur

Fiskibollur

Hollustueiginleikar: Fiskibollur eru einfaldur en um leið hollur og góður matur. Ýsa (og þorskur) er próteinrík og mögur (fitusnauð) en inniheldur helling af góðum vítamínum eins og B6, B12, B3 og omega 3 fitusýrur (þó ekki eins mikið og lax). Einnig inniheldur ýsan steinefni og snefilefni. Ýsan er góð fyrir hjartað, getur stuðlað að því að hindra heilablóðfall, ekki síst vegna þess að omega 3 fitusýrurnar eru blóðþynnandi og B12 og B6 vítamínin stuðla að heilbrigðum æðaveggjum. Fiskur getur líka hjálpað til við að lækka blóðþrýsting (og ekki bara þegar við horfum á þá svamlandi í fiskabúri tannlæknisins). Neysla á ýsu (og þorski) getur líka hjálpað til við að hindra myndum krabbameinsfruma, sérstaklega í ristli og nýrum. Einnig á neysla á ýsu og þorski að hjálpa til við að hægja á hrörnun í heila og Alzheimers en þar koma omega 3-fitusýrurnar inn. Laukur hefur svo ýmsa góða eiginleika eins og að innihalda helling af andoxunarefnum og B6 vítamínum (sérstaklega hvítlaukurinn), C vítamín, trefjar o.fl.

Í gamla daga voru fiskibollur steiktar upp úr smjöri. Ég segi gamla daga því ég hef ekki smakkað þannig fiskibollur í um 15 ár en kannski steikir einhver þær enn þá upp úr smjöri. Að mínu mati ætti aldrei, aldrei að steikja mat upp úr fitu ef maður getur bakað matinn í staðinn (ég baka allt nema grænmeti sem þarf að snöggsteikja). Þessar fiskibollur innihalda í raun eins litla fitu og hægt er en samt þannig að hún er alveg nóg og ég nota auðvitað kókosfeiti sem passar vel með fiskibollunum. Fiskibollurnar má gera mjög ódýrar með því að kaupa frosin ýsuflök í búðinni. Þessi máltíð kostaði um 500 krónur fyrir okkur 2. Það er um að gera að gera stóran skammt og frysta en einnig má gera karrísósu og brytja bollurnar út í. Það má líka baka fiskibollurnar með t.d. rótargrænmeti (gulrótum, sætum kartöflum, rófum) o.fl. Þær eru líka mjög góðar kaldar í nestisboxið með smá slettu af tamarisósu eða jafnvel hvítlauks-jógúrtsósu.

Fyrir 2

Innihald:

• 450 gr ýsa (einnig má nota þorsk). Ódýrast er að kaupa frosinn fisk
• 1/4 laukur, saxaður gróft
• 1/4 blaðlaukur, saxaður gróft (má nota lauk í staðinn)
• 1 hvítlauksgeiri, saxaður gróft
• 1/2 tsk saxað, ferskt engifer (má sleppa)
• 1 egg
• 1/2 dl sojamjólk (einnig má nota hrísmjólk, haframjólk eða undanrennu)
• 3 msk kartöflumjöl eða spelti
• 1 tsk pipar
• 1 tsk salt (Himalaya eða sjávarsalt)
• 1 tsk kókosfeiti

Aðferð:

1. Setjið laukinn, hvítlaukinn, engiferið og blaðlaukinn í matvinnsluvélina og blandið í 10 sekúndur.
2. Setjið fiskinn saman við laukinn og maukið ágætlega (þannig að hann losni vel í sundur).
3. Bætið speltinu, saltinu og piparnum saman við og blandið í nokkrar sekúndur eða þannig að úr verði eins konar deig.
4. Bætið mjólkinni saman við eins og þurfa þykir, deigið ætti ekki að vera of blautt.
5. Bætið kókosfeitinni saman við.
6. Notið bollur með matskeið (gott að vera í plasthönskum og dýfa skeiðinni í vatn inn á milli).
7. Setjið bökunarpappír á bökunarplötu.
8. Raðið bollunum á plötuna.
9. Bakað í ofni við 180° C í um 15-20 mínútur.
10. Snúið við og bakið í 10-15 mínútur.

• Berið fram með góðu salati, bygggrjónum eða hýðishrísgrjónum og tamarisósu.
• Bollurnar má geyma í kæli og hita daginn eftir og upplagt er að taka þær með í nestið.

Sjálfsagt

Þykir okkur…

• Að skrúfa frá krananum á morgnana til að láta vatnið kólna til drykkjar.
• Að hækka á ofnunum aðeins meira þegar okkur er kalt.
• Að opna samt glugga til að fá ferskt loft inn (þó að við séum nýbúin að hækka á ofnunum).
• Að hita vatnið aðeins meira í sturtunni þegar okkur er kalt.
• Að hita bílinn aðeins áður en keyrt er af stað.
• Að velja besta verð á eldsneyti sem birt er reglulega í blöðum og í vefmiðlum.
• Að bera saman verð og gæði matvæla og velja það besta/ódýrasta.
• Að velja jólamat eftir smekk, tiktúrum og jólahefðum fjölskyldumeðlima.
• Að strjúka um magann og dæsa eftir hlaðborð en borða samt aðeins meira.
• Að velja föt í búðum eftir lit, efni, áferð, skrauti og stynja þungan yfir skorti á réttri stærð.
• Að velja skó eftir hælastærð, tálögun, nafni og stynja þungan yfir skorti á réttum lit.
• Að pakka gjöfum í fallega litaðan pappír með glansandi og krullaðan skrautborða sem eru rifnir af á 1.25 sekúndum að kvöldi 24. desember.
• Að velja okkur heimilislækni eftir ábendingum eða meðmælum annarra og kvarta aðeins þegar hann getur ekki hitt okkur samdægurs.
• Að hafa kost á öllum lyfjum, alltaf og kvarta undan of háu lyfjaverði við apótekarann.
• Að tala opinskátt um það á prenti sem miður fer í þjóðfélaginu  (heill hellingur) og endurtaka svo allt á bloggsíðum, bíða eftir kommentum og rífast aðeins meira, jafnvel í sjónvarpi, sama daginn.
• Að á okkur sé hlustað og að þeir sem stjórna landinu hlusti á allt sem við segjum, þó að við köstum í þá skyri og eggjum.

Það sem mér  (og vonandi öðrum) finnst ekki sjálfsagt  er að fólk þurfi enn þá, næstum árið 2009 að búa við aðstæður eins og nú eru í Congo og Zimbabwe (og fleiri stöðum)….. Stuðningur þarf ekki alltaf að vera í formi ölmusu. Ég keypti t.d. bráðskemmtilega uppskriftabók frá Congo um daginn og hvet ykkur til að gera það líka. Einnig má t.d. á vef BBC lesa um ástandið þar sem og í Zimbabwe, þar má senda fréttir til annarra, skilja eftir athugasemdir o.fl. Oft skiptir mestu máli að vera meðvitaður og það kostar ekki mikla peninga. Það versta sem maður gerir er að vera alveg sama. Ég veit líka að ástandið hér á landi er ekki það besta…en það er örugglega verra annars staðar og búið að vera í tugi ára.

60 cm bati

Ég hef ekki skrifað um hnéð lengi…enda svo sem ekki margir sem nenna að lesa endalausar sjúkra- og vorkenna-mér-sögur. Það er alveg öruggt að það eru margir verr staddir en ég og því óþarfi að grenja í hvert skipti sem ég blogga. Það er þó ágætt fyrir mig að punkta hjá mér hvar ég er stödd í þessu öllu saman, eins konar yfirlit fyrir mig. Oftar en ekki hef ég flett upp í bloggfærslum til að sjá dagsetningar aðgerða og fleira. Það eru sem sagt 3 ár frá fyrstu aðgerðinni í London (8. desember) og í tilefni þess var ég að rifja þetta upp.

Batinn hefur verið mjög hægur, mun hægari en ég nokkru sinni hefði getað ímyndað mér. Ég fór sem sé í fyrri agerðina 15. maí (speglun og aðgerð) og seinni aðgerðina 2. júlí (laga samgróninga) og það eru þá rúmlega 6 mánuðir síðan sú fyrri var framkvæmd. Áverkarnir inni í hnénu eftir fyrri aðgerðina voru að mér skilst álíka og eftir hnjáliðaskipti. Það eru þeir sem er enn að plaga mig þ.e. þeir áverkar sem urðu við aðgerðina sem var ansi harkaleg (að sögn læknisins)…eða „aggresív“. Ég heimsótti lækninn minn síðast 2. september síðastliðinn og hann var nokkuð ánægður með framvindu, eiginlega himinlifandi því honum leist sannarlega ekki á blikuna þegar hann þurfti fyrst að tappa af tugum millilítrum af blóði úr hnénu þarna í byrjun, fá fréttir af mér á slysó og svo að lokum fá mig til sín þannig að ég gat ekki beygt hnéð neitt (sem kallaði á aðra aðgerð).

Hann horfði á mig og sagði….”Sigrún….MANSTU hvernig þú varst?” (og ég man). Ég gat ekki beygt hnéð neitt og haltraði eins og gæs. Síðan þá hefur öll mín einbeiting farið í að styrkja vöðvana í kringum hnéð svo þeir séu nógu sterkir til að styrkja það og styðja. Og ég finn mikinn mun, maður minn. Það tekur bara svo óskaplega langan tíma að bæta við vöðvum sem hafa verið að rýrna í 3 ár. Vöðvarnir í hinu hnénu eru stórir (miðað við mína stærð…ég kenni fimleikum um) og það hefur haldist þannig á kostnað vinstra hnés en þar hafa vöðvarnir rýrnað það mikið að það munar um 1cm á ummáli. Þetta gengur óskaplega hægt og þess á milli hef ég verið hjá sjúkraþjálfara sem hamast við að losa spennu sem ég mynda jafnóðum með því að reyna að taka á. Þetta er allt samkvæmt fyrirmælum læknis og sjúkraþjálfara svo ég er að gera allt rétt.

Það sem hins vegar er að trufla mig er sársaukinn við að fara upp og niður stiga. Það er enn þá sárt og ég haltra við það. Ég get heldur ekki lyft fætinum beint upp. Ég sagði við lækninn minn góða að ef ég gæti mælt bata á mælistiku væri mér að batna um 1 mm á mánuði. Hann horfði áhyggjufullur á mig og spurði um kvarðann…”Kílómetri eða metri?”. Honum var létt þegar ég sagði metri og spurði mig hvar ég væri stödd á stikunni. “Svona í 60 sentimetrum” sagði ég. Stundum fer ég til baka nokkra millimetra (eins og þegar ég tek 12 klukkutíma tarnir í eldhúsinu eins og síðustu helgi) en fer svo aðeins áfram.  Það sem truflar líka er sin sem smellur í en ef hún hættir því ekki þarf að sprauta í sinina til að slaka á henni. Læknirinn er ekki viss um hvers vegna hún lætur svona en á meðan mér er ekki illt, þarf ekki að gera neitt. Það sem sagt smellur frá mjöðm og alveg niður í hné sem er svolítið pirrandi en ekki sársaukafullt. Kannski get ég næsta sumar farið á hestbak eða í göngur en ég ætla ekki að lofa sjálfri mér neinu. Hnéð má ekki enn þá hanga í lausu lofti (get ekki lyft fætinum beint upp t.d. frá stól) eða vera óstutt og hreyfast óreglulega eða fá á sig „högg“ (eins og á hestbaki) og ég er hrædd um að ég myndi svindla og nota hægri fót meira en vinstri ef ég færi að labba. Það má alls ekki. Ég finn líka að kuldi leggst alveg hroðalega illa í mig, ég stífna upp og mér verður illt við minnstu hreyfingu sem gerir bæði göngur og það að fara á hestbak erfitt (nema yfir hásumar og í góðum fötum). Sem segir mér að líklega er einhver slitgigt að byrja því sama ástand er í kjálkanum. Það segir mér líka að ég þurfi nauðsynlega að komast til heitra landa…t.d. Afríku he he…Ætli sé hægt að skrifa upp á þannig lyfseðil fyrir mann? Vildi óska þess. En ég ætla ekki að grenja yfir þessu eða kvarta…svo lítilvægt…. því ég get unnið, hreyft mig, borðað (svona flest a.m.k.) og stússað í eldhúsinu. Meira get ég varla beðið um.

Ég verð bara að segja að við á Íslandi eigum örugglega bestu sjúkraþjálfara heims. Ég var hjá sjúkraþjálfurum í London en þeir komu ekki í hálfkvisti við þekkingu og færni þeirra íslensku. Eða það er mín reynsla. Læknar eru frábærlega klárir í sínu fagi yfirleitt og auðvitað en eins og ég hef upplifað þá er lítill bati ef sjúkraþjálfarann vantar, sérstaklega eftir aðgerðir. Ef ég hefði ekki verið dugleg í sjúkraþjálfuninni væri ég líklega komin í aðra aðgerð eða rúmliggjandi.

Það besta? Ég hef gert þetta ALLT án verkjalyfja. Ég hætti að taka þau inn á 10. degi eftir fyrri aðgerð og 11. degi eftir seinni aðgerð þrátt fyrir að ég ætti 2ja mánaða skammt í bæði skipti. Ég hætti að taka þau inn eftir að ég var farin að kasta upp í sólarhring og endaði með magasár. Þá sagði ég hingað og ekki lengra, fékk mér myntute, beit á jaxlinn og bölvaði og ragnaði í gegnum þetta. Nú er bara að fylla heilan metra af bata..!!!

Ódýra uppskrift vikunnar #5: Grjónagrautur

Grjónagrautur

Hollustueiginleikar: Í sumum heimshlutum þýðir það “að borða” einfaldlega “að borða hrísgrjón”. Sem sýnir mikilvægi þessarar látlausu en mikilvægu fæðu. Það er gott að hafa í huga að hýðishrísgrjón (Brown rice) eru töluvert hollari en þau hvítu og til dæmis hverfa 67% af B3 vítamíni, 80% af B1 og 90% af B6 vítamíni, 50% af manganese, 50% af fosfór og 60% af járninu ásamt trefjunum og nauðsynlegu fitusýrunum úr grjónunum við það að hreinsa þau og gera hvít. Þess vegna eru hvít hrísgrjón oft vítamínbætt með þessum ofangreindum vítamínum og snefil/steinefnum sem auðvitað er ekki það sama og að fá þau úr fæðunni. Snefilefnið manganese hjálpar til við að nýta orku úr próteinum og kolvetnum og aðstoðar við samsetningu á fitusýrum sem skipta máli t.d. fyrir taugakerfið sem og fyrir framleiðslu á góða kólesterólinu. Manganese er einnig mikilvægur hluti af andoxunarensímum sem kallast superoxide dismutase. Þeir sem eiga á hættu að fá ristilkrabbamein ættu að borða hýðishrísgrjón vegna trefjanna. Einnig skipta hýðishrísgrjón máli fyrir fólk sem er með of háan blóðþrýsting sem og konur á breytingaskeiðinu sem hafa of hátt kólesteról í blóðinu…Brún grjón og annað heilt korn á einnig að minnka hættuna á sykursýki II……og þið hélduð að grjónagrautur væri bara grjónagrautur!!!!!! Fyrir utan grjónin fáum við kalk og prótein úr mjólkinni (hvort sem við notum möndlumjólk, sojamjólk eða venjulega mjólk) svo allt í allt er grjónó hin besta fæða fyrir okkur.

Grjónagrautur er afar ódýr fæða en um leið seðjandi og hitar manni alveg í gegn ef manni er kalt. Grjónagrautur er líka eiginlega það eina sem ég bið Jóhannes um að elda því hann er mun klárari í að búa hann til en ég…Við hins vegar heyjum stríð í eldhúsinu þegar grauturinn er alveg við það að verða tilbúinn því ég vil SJÓÐA mjólkina með grjónagrautnum og hann vill setja RÚSÍNUR út í (oj…þó mér þyki þær annars góðar) og svo vill hann setja kalda mjólk út á (aftur oj)….svo við þurfum alltaf að gera tvær útgáfur af grjónagrautnum svona í lokin. Það er allt í lagi og við náum að borða matinn án þess að kála hvoru öðru he he.

Afgang af grjónagraut má svo nota í t.d. lummur og margt fleira gómsætt.

Fyrir 2

Innihald:

• 1 bolli hýðishrísgrjón. Athugið að ef ykkur líkar ekki áferðin á hýðishrísgrjónum getið þið keypt Brown River Rice grjón sem eru mitt á milli hvítra og hýðishrísgrjóna í áferð
• 1 bolli vatn
• 1/2 tsk salt (Himalaya eða sjávarsalt)
• 3 bollar mjólk (hægt er að nota léttmjólk en nýmjólk er yfirleitt notuð). Einnig má nota möndlumjólk eða haframjólk.
• 2 lúkur rúsínur (ég nota þær aldrei eins og áður hefur komið fram. Amen)
• 1 tsk rapadura hrásykur
• 1/2-1 tsk kanill

Aðferð:

1. Hellið grjónunum í pott.
2. Hellið vatninu yfir og saltið.
3. Hafið lokið á pottinum.
4. Látið sjóða þangað til allt vatn er gufað upp (í um 20 mínútur).
5. Hellið mjólkinni út í og látið malla með lokinu á í um 40 mínútur eða þangað til grauturinn hefur þykknað mikið.
6. Hér eru rúsínurnar settar út í (fyrir þá sem eru kreisí og nota rúsínur í grjónagraut) og þær mýktar í svona 5 mínútur.
7. Setjið aðeins meiri mjólk og svo fer eftir því hvað þið viljið hafa grautinn þykkan hversu lengi þið látið hann malla. Mér finnst best að hafa vel fljótandi af heitri mjólk yfir grautinn en það er smekksatriði. Ég helli sem sagt um 1 dl af mjólk yfir grautinn rétt áður en hann er borinn fram og læt nánast sjóða en Jóhannes vill hann hnausþykkann og hann setur kalda mjólk út á (það er ekki hægt að breyta karlmönnum með sumt…það er alveg víst).
8. Blandið rapadura hrásykrinum og kanilnum saman og setjið út á ef þið viljið.

Jólauppskriftir CafeSigrun 2008 komnar inn

Það kennir ýmissa grasa að þessu sinni og t.d. má hér finna hollari Sörur (eða CafeSigrúnur he he)…Franska súkkulaðiköku (guðdómleg), Asparssúpu, Vanilluís, Bláberja- og súkkulaðiís og margt fleira. Það er smá súkkulaðiþema enda eru jólin óneitanlega samtengd þessu frábæra hráefni sem inniheldur endalaust mikið af andoxunarefnum. Athugið þó að hægt er að nota carob í allar uppskriftir í stað súkkulaðis/kakós ef þið eruð viðkvæm/hafið ofnæmi fyrir kakóinu. Einnig má oft skipta út súkkulaði/kakó fyrir eitthvað annað í uppskriftum svo enginn þarf að örvænta. Ég vona að uppskriftirnar falli vel í kramið.

Efst frá vinstri: Sveskju- og cashewkonfekt, Súkkulaði- og möndlubitar (fudge), Súkkulaði,- pistachio,- og hafrabitar, Bláberja- og súkkulaðiís, Asparssúpa, Banana,- hafra,- og súkkulaðikökur, Kryddaðar hafra-, súkkulaði,- og rúsínukökur, Franska súkkulaðikakan hennar Lísu, Súkkulaðiávaxtakakan hennar Nigellu, Möndlukökur- með súkkulaðikremi, Sörur, Vanilluís