Samantekt fyrir August, 2008

Óhollustusamkeppni notenda CafeSigrun: Þátttakandi #2

Nestle Fitness
Tillaga frá: Boggu

Nestle er vörumerki sem ég nota helst ekki. Þeir eru einn af þessum risum sem eiga heilan helling af minni fyrirtækjum. Flest þeirra framleiða óhollustu þannig að Nestle á drjúgan þátt í að bjóða upp á drasl og óhollustu. Þeir mæla heldur ekki á móti slæmri meðferð á dýrum (en þeir nota mikið af mjólkurvörum). Þeir sem hafa lesið Fast Food Nation vita hvað ég meina. Ef þið hafið ekki lesið hana…mæli ég með henni. Svo finnst mér eitthvað rangt við að sama fyrirtæki framleiði hundamat og kakó he he. Fitness morgunkornið þeirra er svo sem ekki það versta sem til er….í samanburði við til dæmis Special K frá Kellog‘s enda hefur Nestle lækkað hlutfall sykurs um 25% eins og stendur á pakkanum. Samt sem áður er voða lítið annað í þessu morgunkorni en hveiti, hrísgrjón og sykur. Takið eftir því að talið er upp sykur, frúktósi, síróp og maltextrakt….allt er þetta einhvers konar sykur. Það kemur reyndar á óvart að „aðeins“ 12,8% séu af sykri en ég bjóst við meira. Þó ber að hafa í huga að það er afar hátt hlutfall kolvetnis en t.d. er líklegt að hrísgrjónin sem notuð eru séu hvít og þar með er hærra hlutfall af einföldum kolvetnum en er hollt fyrir mann að neyta á morgnana. Morgunkornið er fitulítið og það fer alltaf jafn mikið í taugarnar á mér þegar ekki er tekið fram hlutfall af einómettuðum og fjölómettuðum fitusýrum. Ekki er heldur tekið fram hvort notaðar séu transfitusýrur, því miður. Þetta morgunkorn er örugglega ekki það versta á markaðnum en heldur ekki það besta. Minn morgunmatur er alltaf heimatilbúið muesli en í þessum tilbúna/sykraða morgunkornsheimi er Nestle Fitness líklega skárst.

Innihaldslýsing:
Fullkorn av vete/hvede (47,9%), ris (41,7%), socker, oligofruktos, sirap/sirup, maltextrakt (korn/byg), salt, surhetsreglerande middel (trinatriumfosfat), antioxidationsmedel (E306).

Glúteinlaust: Nei
Mjólkurlaust: Nei
Hnetulaust: Já (en með varnarorð um hnetusmit vegna annarrar framleiðslu)

Næringargildi í 100 gr:
Orka (kcal): 351
Prótein: 8,2 gr
Kolvetni: 76,3 gr
Þar af sykur: 12,8 gr
Þar af sterkja: ekki tekið fram
Þar af trefjar: 7,3 gr
Fita: 1,4 gr
Þar af mettuð fita: 0,4 gr
Þar af einómettuð: ekki tekið fram
Þar af fjölómettuð: ekki tekið fram
Transfita: ekki tekið fram

Óhollustueinkunn: 4,5 (10 er hollast)

Að vera….eða ekki vera grænmetisæta

Svona í framhaldi af umræðu um grænmeti og kjöt langar mig aðeins að impra á því hvað flokkast undir hugtakinu “grænmetisæta” en mikill misskilningur er í gangi hjá fólki um hvað flokkast undir það að vera grænmetisæta eða ekki. Það er ekki undarlegt þó fólk sé ringlað því hér á landi eru allar grænmetisætur settar saman í einn pott. Það er aldeilis ekki þannig erlendis. Í Bretlandi eru matvörur flokkaðar eftir mörgum tegundum grænmetis- og jurtaæta (og hvort matvaran er Kosher o.fl., o.fl.). Hér á landi eru ekki einu sinni merkingar á pakkningum fyrir grænmetisætur og hvað þá jurtaætur….alveg ferlega leiðinlegt. Til dæmis ef keypt er samloka út í búð er oft erfitt að vita hvort eitthvað í samlokunni innihaldi dýraafurð (ef um “grænmetissamloku er að ræða”..getur t.d. verið egg í majonesi, mjólk í brauði o.s.frv.). Þetta væri rækilega merkt í Bretlandi svo dæmi sé tekið. Fyrir utan það að neytendur hafa alveg gríðarlegt val en við búum nú ekki svo vel hér. Aumingja útlensku jurtaætur/grænmetisætur sem eru á ferðalagi hér á landi…ekki auðvelt.

Ég myndi skilgreina mig sem Pescitarian þ.e. ég borða stundum fisk en Jóhannes myndi ég flokka sem Flexitarian þ.e. hann borðar í 99% tilfella grænmetismat en ef borið er á borð fyrir hann free range (hamingjusamur) og lífrænt framleiddur kjúklingur eða naut getur hann alveg borðað slíkt kjöt (svínakjöt borðar hann ekki). Ég er reyndar nánast Vegan líka því ég borða almennt ekki mjólkurafurðir né aðrar afurðir dýra (t.d. ekki gelatín). Að mér vitandi eru ekki einu sinni til íslensk nöfn yfir þessar flokkanir en ég gæti þó haft rangt fyrir mér.

Flokkar grænmetisæta:

• Vegetarian=Grænmetisætur (borða allar afurðir nema kjöt og fisk
• LactoVegetarian=Grænmetisætur sem borða mjólkurvörur en ekki kjöt né fisk
• OctoVegetarian=Grænmetisætur sem borða egg en ekki kjöt né fisk
• Pescetarian=Grænmetisætur sem borða fisk en ekki kjöt
• Semi-vegetarian=Grænmetisætur sem borða aðallega grænmeti en stundum kjúkling og fisk (ekki rautt kjöt)
• Vegan (strict)=Jurtaætur sem borða ekki neinar dýraafurðir (ekki heldur gelatin eða hunang) og nota engar dýraafurðir t.d. í húsgögn, fatnað o.fl.
• Fruitarian= Ávaxtaætur (borða hnetur, fræ, ávexti og allt sem til fellur af jurt án þess að hún sé sködduð á neinn hátt…Notting Hill myndin einhver????)
• Su vegetarian=Búddískar grænmetisætur (borða ekki neinar dýraafurðir og heldur ekki illa lyktandi grænmeti eins og lauka, vorlauka, hvítlauk, skallotlauka eða blaðlauka)
• Macrobiotic diet=Makróbíótísk fæða inniheldur aðallega heilt korn og baunir. Sumir makróbíótíkerar borða líka fisk
• Raw vegan=Hráfæðisjurtaætur. Borða einungis ferskt og óunnið/eldað grænmeti, ávexti, fræ og hnetur.
• Diatary vegan=Jurtaætur út frá mataræði. Eru jurtaætur (neyta ekki dýraafurða) en nota leður o.þ.h. Þetta fólk myndi t.d. ekki borða hvítan sykur (hvítur sykur er stundum hreinsaður með beinum dýra), borða ekki gelatín (sem kemur úr húð, beinum, sinum, klaufum, hornum o.fl. viðbjóði úr dýrum).
• Semi vegetarian=Hálfgrænmetisæta. Borðar ekki rautt kjöt og borðar takmarkað af öðru kjöti.
• Pollatarian=Fugla/grænmetisæta. Borðar ekkert kjöt nema fuglakjöt.
• Flexitarian=Grænmetisæta nánast að fullu þ.e. borðar eiginlega alltaf grænmeti nema ef eitthvað sérstakt tilefni er.

Þannig var nú það….farið nú í næsta matarboð og lýsið því yfir að þið séuð Flexitarian….Octo Vegetarian eða Pollatarian…vekur eflaust skemmtilegar umræður og taugaáfall hjá gestgjafa sem veit ekkert hvað þið eruð að tala um

Frá dýri til disks

Ég hef verið grænmetisæta í 10 ár. Áður en þið segið “ohh ein af þeim sem er alltaf að auglýsa það” þá er ég akkúrat andstæðan. Ég er grænmetisæta fyrir mig en ekki aðra. Ég minnist aldrei á það af fyrra bragði og er aldrei með yfirlýsingar um hvað brokkolí sé dásamleg fæða o.s.frv. Stundum get ég þó ekki annað en hrist hausinn og nöldrað.

Það eru nokkrar ástæður fyrir því að ég er grænmetisæta. Fyrst og fremst er um velferðarsjónarmið dýra að ræða. Ég þverneita að kaupa eða meðhöndla kjöt sem ekki kemur af dýrum sem átt hafa góða ævi. Margir hlægja að mér þegar þeir segja “ha…hænur…þurfa þær að vera hamingjusamar, djö…… vitleysa”. Mér stekkur hins vegar ekki bros. Það hlýtur að vera siðferðisleg skylda allra foreldra að kynna fyrir börnum sínum hvaðan afurðin/maturinn sem borin er á borð, kemur? Eða mér finnst það skylda hvers foreldris…….dæmi hver fyrir sig. Önnur ástæða fyrir því að ég er grænmetisæta er sú að mér finnst kjöt ekki gott (enda orðin afhuga því), þriðja ástæðan er svo sú að kjötneysla meikar engan sens fyrir umhverfið. Á eftir bílum menga landdýr og þá helst beljur mest af öllu. Áður en þið segið mér að kjöt sé nauðsynlegt fyrir okkur þá getur vel verið að sumum finnist það (og ég nenni ekki að rífast yfir því) en það er þá krafa á móti að neytt sé dýra sem ekki hafa þolað illa meðhöndlum.

Eftirfarandi myndband “farm to fridge” sem Hrund vinkona mín sendi mér í morgun er ágætis kynning á meðhöndlun dýra til neyslu. Þeir sem séð hafa myndbandið verða flestir alveg miður sín (þ.m.t. Jóhannes). Myndbandið er ekki fyrir viðkvæma (og ég meina það). Ég er búin að rífast yfir nákvæmlega þessu í 10 ár hér á Íslandi en fáir hlusta, margir hlægja og enn aðrir fussa. Ég hef hringt í framleiðendur, ég hef bloggað óteljandi skipti um þetta, ég hef hvatt kjúklingabændur til að selja hamingjusamar hænur…en ég er bara lítil, mjóróma rödd.

Ég bið ykkur um að taka 10 mínútur og horfa á myndbandið. Ég er ekki með því að hamra á að fólk gerist grænmetisætur eða hætti að borða kjöt. Það eina sem ég bið um er að þið kannski íhugið hvaðan varan sem þið eruð að neyta kemur. Vitið þið í raun eitthvað um upprunann? Meðhöndlun á henni? Ég veit að fjöldaframleiðslan er töluvert meiri í USA en hér en ekki láta ykkur detta til hugar að t.d. kjúklingar (í stórum búum) lifi góðu lífi hér. Fyrir utan það að í hvert skipti sem þið kaupið t.d. matvöru í búðinni sem framleidd er í Bandaríkjunum sem inniheldur egg, mjólk, gelatín o.s.frv…megið þið vera viss um að dýrin sem þið eruð að borða afurðir af hafa hlotið svipuð eða sömu örlög og dýrin í myndbandinu. Ég bendi ykkur líka á bókina Fast Food Nation í því samhengi. Íslendingar hafa einhverja rómantíska hugmynd um að öll framleiðsla á kjöti hér á landi sé með hamingjusömum lífrænt ræktuðum dýrum án rotvarnarefna, án stera, án sýklalyfja, með fullt af plássi, nægri hreyfingu o.s.frv. Think again. Annað sem ég vil benda á líka er að samkvæmt þróuninni í landbúnaði hér á landi færist framleiðsla á kjöti í átt að magni en ekki gæðum. Það er töluvert áhyggjuefni.

Það eina sem ég vil er þetta (nú er ég ekki að tala beint til ykkar heldur allra Íslendinga):

• Hugsið um afurðina sem þið eruð að fara að neyta. Vitið þið hvaðan dýrið kemur?
• Hugsið um hvort þið viljið að börnin ykkar borði dýr sem hlotið hefur slæma meðferð. Hafið þið samvisku í ykkur til að segja þeim frá því?
• Hvetjið þá sem selja kjöt (t.d. með því að senda tölvupóst) að bjóða upp á “hamingjusöm dýr” t.d. kjúklinga.
• Ekki vera alveg sama.

Óhollustusamkeppni notenda CafeSigrun: Þátttakandi #1

Oxford Better Choice (frá LU)
Tillaga frá: Lóu Rut í Keflavík

Ég verð nú barasta að viðurkenna að ég hef aldrei á ævinni litið þetta kex augum fyrr en nú um daginn. Enda á ég sjaldan leið um kexdeildir matvöruverslana. Þetta kex sem Lóa Rut í Keflavík benti á fyrir keppnina er bæði gott og slæmt. Góðu fréttirnar eru þær að það er nokkuð hátt hlutfall einómettaðra og fjölómettaðra fitusýra í kexinu. Um fjórðungur (4,4 gr af 16 gr) er mettuð fita sem er töluvert lægra en gerist með sambærileg kex (mettaða fitu reynum við jú að forðast). Það er heldur ekki nein transfita í kexinu. Einnig er nokkuð mikið af trefjum og próteinum til staðar. Slæmu fréttirnar eru hins vegar þær að of mikill sykur (22 gr) er í kexinu (auðvitað). Í hverri kexköku er um einn sykurmoli. Það er bæði hvítur sykur og hrásykur en ekki er tekið fram hlutfallið. Einnig er notað umbreytt glúkósasíróp…sem er auðvitað bara meiri sykur. Einnig er nokkuð um E efni (í lyftiefnunum). Allt í allt er kexið betri kostur en margt annað sem í boði er, en ekki nægilega hollt þó til að ég myndi vilja borða það. Ég myndi frekar kaupa mér kex í heilsubúð (t.d. spelt hafrakex).

Innihaldslýsing:
Hveiti (30%), valsaðir hafrar (heilir), sykur, hrásykur, repjuolía, jurtafita, umbreytt glúkósasíróp (invertsukkersirup), lyftiefni (E450, E500, E503), salt, undanrennuduft, ýruefni (sojalecithin)

Glúteinlaust: Nei
Mjólkurlaust: Nei
Hnetulaust: Já (en með varnarorð um smit vegna annarrar framleiðslu)

Næringargildi í 100 gr:
Orka (kcal): 445
Prótein: 8 gr
Kolvetni: 67 gr
Þar af sykur: 22 gr
Þar af sterkja: 45 gr
Þar af trefjar: 5,5 gr
Fita: 16 gr
Þar af mettuð fita: 4,4 gr
Þar af einómettuð: 7,9 gr
Þar af fjölómettuð: 3,7 gr
Transfita: 0 gr

Óhollustueinkunn: 5,5 (10 er hollast)

Nýjar haustuppskriftir

Var að setja inn nýjar uppskriftir , vona að þið njótið þeirra vel.

Frá vinstri: Bláberja- og perudrykkur, Blómkálssúpa, Möndlu- kókoskaka með bláberjabotni (glúteinlaus), Haustsúpa með sætum kartöflum og eplum, Ofnbakað rótargrænmeti, Rabbabara- og jarðarberjadrykkur, Rabbabaragrautur, Indverskur réttur með sætum kartöflum og spínati, Rabbabarasulta, Bláberjaísterta, Bláberjadrykkur með kókosvatni, Krækiberja- og engiferdrykkur.

Vinningshafi Óhollustusamkeppni CafeSigrun

JÓGÚRTRÚSÍNUR!!!

Þó að margir keppendur væru álitlegir vinningshafar var í mínum huga einn mjög sterkur sigurvegari og það kom mér ekki á óvart þegar ég var að fara yfir listann hversu lága einkunn jógúrtrúsínurnar höfðu fengið…aðeins 0,5 (10 er hollast). Jógúrtrúsínur sem þessar eru skelfilegt fyrirbæri. Það er allt í þessari vöru sem maður ætti að forðast, litarefni, bragðefni, gríðarlega hátt hlutfall sykurs og fitu og allt of hátt hlutfall mettaðrar fitu, transfitu o.fl. Ég ætla hér að rifja upp umsögnina:

Jógúrt + rúsínur er í hugum margra góð blanda og jafnvel holl…rúsínur eru jú hollar og jógúrt er líka ágætlega holl, ósykurbætt og lífræn. Það er samt alveg með ólíkindum hversu óholla er hægt að gera þessa tvennu. Það eru ekki einangis svimandi há hitaeiningatala í þessari afurð heldur er LÍKA mikil fita OG mikill sykur. Heil 20 grömm af mettaðri fitu (enda er notuð hert jurtaolía að hluta) og 57 GRÖMM af sykri! Svo er sykurinn svolítið falinn því að maíssíróp, tapioca dextrín og maltódextrín er allt hluti af sykri þó hann sé ekki endilega hvítur. Maltódextrín getur innihaldið glútein svo það er ekki ráðlagt fyrir þá sem hafa glúteinofnæmi að neyta þessarar afurðar. Það besta er að framan á pakkanum er auglýst að jógúrtrúsínurnar séu ARTIFICIALLY FLAVOURED! Svona eins og það sé eitthvað til að gleðjast yfir….

Innihaldslýsing:
Jógúrthúð með vanillubragði (73%) (sykur, pálmkjarnaolía hert að hluta, léttmjólk, léttjógúrt, mysa, litarefni (titaníum dioxíð), sojalesitín, vanilla), rúsínur (27%) húðaðar með sojaolíu hertri að hluta og bómullarfræolíu, maíssíróp, tapioca dextrín, maltódextrín.

Glúteinlaust: Nei (en glútein getur leynst í maltódextríni)
Mjólkurlaust: Nei
Hnetulaust: Já

Næringargildi í 100 gr:
Orka (kcal): 485
Protein: 7 gr
Kolvetni: 62 gr
Þar af sykur: 57 gr
Fita: 23 gr
Þar af mettuð fita: 20 gr
Þar af einómettuð: ekki tekið fram
Þar af fjölómettuð: ekki tekið fram
Transfita: (ekki tekið fram en hert olía þýðir transfita og líklega eru um 3 gr af transfitu)

Óhollustueinkunn: 0,5 (10 er hollast)

Ég vona að enginn notandi þessa vefjar kaupi nokkurn tímann þessa vöru…mér þykir of vænt um ykkur……En hvað á maður að borða í staðinn? Ekki getur maður velt rúsínum upp úr jógúrti og látið þorna! Best er að sleppa þessari vöru alveg..gleyma því að hún hafi nokkurn tímann verið til…svona eins og maður gerir með lélegan kærasta. Mun betra er að borða bara hreinar rúsínur eða döðlur og kannski saxa gott lífrænt framleitt súkkulaði með hrásykri með til að maula. Einnig má gera hollt konfekt o.fl.

Hér eru 3 efstu vinningshafar í Óhollustukeppni CafeSigrun:

1. Sæti: Jógúrtrúsínur
Óhollustueinkunn: 0,5

2. Sæti: Bac-Os frá Betty Crocker
Óhollustueinkunn: 1,5

3. Sæti: Kellog‘s Special K orkubiti
Óhollustueinkunn: 2,0

Hér eru svo þeir keppendur sem lentu í næstu sætum:

4. sæti: Knorr bollasúpa (Minestrone „grænmetissúpa“)
Óhollustueinkunn: 2,5

5. sæti: Batchelors Savoury Chicken Flavour Rice
Óhollustueinkunn: 3,0

6. sæti: Honey Nut Cheerios
Óhollustueinkunn: 3,5

7. sæti: Haust kex
Óhollustueinkunn: 4,0

8. sæti: RITZ kex
Óhollustueinkunn: 4,0

9. sæti: Sólþurrkaðir tómatar (frá Sacla)
Óhollustueinkunn: 4,5

10. sæti: Tortilla vefjur
Óhollustueinkunn: 5,0

Ég þakka drengilega og tvísýna keppni (oft á köflum æsispennandi) og nú er bara að senda mér ykkar tillögur sem ég mun taka fyrir hvern sunnudag næstu 10 vikurnar!!!

Út að borða

Ég hitti góða vinkonu mína á kaffihúsi í gær. Það er auðvitað alveg sama hvar maður fær tyllir sér ef félagsskapurinn er góður en ég varð mjög svo “pleasantly surprised” yfir staðnum sem ég prófaði í fyrsta skipti í gær. Ég fór sem sé á nýja Kaffi Hljómalind. Við sátum þarna í næstum tvo tíma og allan þann tíma fannst mér ég vera í útlöndum (alltaf kostur he he)…á gorgeous kaffihúsi. Þegar ég labbaði út, brá mér við að sjá Laugaveginn…Svipar svolítið til þeirrar stemmningar sem finna má á CafeP ick Me Up í New York (þar sem t.d. leikarar, ljóðskáld og tónlistarfólk hangir mikið). Ég steingleymdi því að ég væri á Íslandi því þarna inni er afgreiðslufólkið gjarnan erlent og mikið af kaffihúsagestum var einnig erlent en þó mátti sjá alls kyns fólk, fólk með dreadlocks í hárinu (svona ræmur), bakpokaferðalanga en einnig Íslendingar úr viðskiptalífinu í jakkafötunum. Frábær blanda. Færri fengu sæti en vildu þarna inni. Staðurinn sjálfur lætur kannski ekki mikið yfir sér en er snyrtilegur, hlýlegur og matseðillinn var girnilegur og margt sem ég gat hugsað mér að prófa (þeir nota ekki hvítan sykur, msg o.s.frv.). Flest allt er lífrænt framleitt og reynt að huga að Sanngjörnum viðskiptum (Fair Trade). Kaffihús með hugsjón og það líkar mér vel. Líka eini kaffihúsið þar sem ég get keypt Bambu “kaffi” en um gæði espressos t.d. veit ég ekki. Jóhannes þarf að testa það. Kaffið er auðvitað rándýrt (kostar álíka mikið og 1/2 Bambu kaffikrukka í dýrustu heilsubúð bæjarins og ég sá að krukkan var af sömu tegund og ég á heima) en þar sem maður er líka að greiða fyrir hugsjón, finnst mér það í lagi. Ég er vel sátt við að styrkja svoleiðis starfsemi.

En að umfjöllunarefninu. Ég fæ gjarnan tölvupóst og spurningar um hvar ég borða úti til að gera mér glaðan dag. Ég fékk einn slíkan póst í morgun og ákvað að svara honum hér: Pósturinn var svona:

Sæl Sigrún,
takk fyrir frábæra síðu, ég er oft að skoða hana og fæ innblástur hér En eitt sem mér datt í hug að spyrja þig að, ferðu eitthvað út að borða hér á Íslandi? Mér finnst nefnilega oft nánast erfitt að fara útað borða (annað en sushi) því á svo mörgum stöðum er matseðillinn svo óhollur og majoness og rjómi í öllu. Fór t.d. á Hornið um daginn, ákvað að deila pizzu með syni mínum en langaði í smá salat með – bara svona létt “hliðar salat” en þá kom það auðvitað með einhverri hvítri vibba dressingu á – auðvitað hefði ég átt að hafa vit að biðja um enga dressingu en það er eins og normið hér sé óhollusta og maður þarf að biðja um annað sem er bara svo pirrandi. Allavega langaði að heyra þína hlið á málinu, hlítur að vera oft pirrandi miðað við allt úrvalið af góðum stöðum í London.

bestu kveðjur,

B.

B. ég er svo innilega sammála….og svarið er sem sagt: JÚ það er hrikalega pirrandi að velja sér góðan stað til að borða á hér….og við hugsum helst ekki um þá staði sem í boði eru í London því ég fæ auðveldlega tár í augun he he. Þá er ég helst að tala um að venjulegir staðir í London (ekki heilsustaðir) auglýsa mjög margir að þeir noti ekki MSG eða önnur E efni, noti ekki hvítan sykur, noti lífræna framleiðslu, kjöt af hamingjusömum dýrum, vörur úr sanngjörnum viðskiptum, nota ekki transfitusýrur, sporna gegn eyðingu regnskóga o.s.frv. Þetta eru t.d. staðir eins og Wagamama núðlustaðirnir, Busaba Ethai, Govindas og auðvitað hinn frábæri Neal’s Yard (uppáhalds staðurinn minn í London). Marga fleiri gæti ég nefnt.

Á Íslandi er ekki einn einasti staður sem uppfyllir ofangreind skilyrði. Kaffi Hljómalind kemst næst því. Við erum eins og alltaf alveg 10 árum á eftir því á meðan neytendur sniðganga ekki vöruna, kemst aðilinn upp með að selja hana. Ég sá í einhverju blaðinu í gær að Íslendingar eru næstir á eftir Bandaríkjamönnum í neyslu á transfitusýrum (sem er allt og alla að drepa). Það er áhyggjuefni. Ég hugsa að hver einasti veitingastaður landsins (utan kannski 4-5) séu með transfitusýrur í matnum sínum. Þið hafið líka séð á óhollustublogginu að transfitusýrur eru í svo mörgu. Hvers vegna ættu veitingastaðir t.d. að gera eitthvað í sínum málum ef neytendum er alveg sama? Mér er reyndar ekki sama en ég er lítil, mjóróma rödd í öllu þessu hafi og þegar ég segist ekki fara á einhvern staðinn vegna þess að hann sé óhollur, hrista margir hausinn.

Til að svara spurningunni B þá er ég hætt að fara á alla staði í Reykjavík nema kannski 4-5. Þetta eru staðir eins og Á næstu grösum, Grænn kostur, Kaffi Hljómalind og það eru eflaust nokkrir fleiri sem eru ok. EINI staðurinn sem ég fer á til að gera mér glaðan dag (fyrir utan svona heilsustaði) er Austur-Indía fjelagið (það heitir fjelagið…ekki villa hjá mér). Ég veit að mikill metnaður fer í krydd og sósur (allt eldað frá grunni) og mikið er notað af góðu og fersku grænmeti (enda indverskur matur að grunninum til grænmetismatur). Eflaust eru einhverjir fleiri sem eru svona næstum því ok en ég treysti engu og engum lengur.

Það gæti alveg sést til mín á öðrum stöðum (takmörk fyrir því hversu oft fólk nennir með mér á grænmetisstaði) en þá tekur mig yfirleitt um 30-40 mínútur að ákveða hvað ég ætla að fá mér….og enda yfirleitt eins og svo margir á því að fá vont salat sem ég er yfirleitt óánægð með hvort eð er. Að fara á veitingastað til að láta opna salatpoka úr búð er móðgun við mig sem neytanda. Svo ég sleppi því yfirleitt. Ég á sem betur fer vini sem hugsa á sömu línu.

Ég held að það séu a.m.k. 10 ár í að staður sem t.d. selur hvítt pasta í þykkum rjómasósum o.s.frv. muni auglýsa að þeir noti t.d. egg úr hamingjusömum hænum, noti ekki transfitusýrur, noti ekki msg, ekki sykur, ekki litarefni, ekki hvítt hveiti. Megninu af fólkinu er nefnilega ALVEG sama……því miður.

Óhollustusamkeppni CafeSigrun: Úrslit á sunnudag

Margir hafa fylgst með Óhollustusamkeppni CafeSigrun og miklu fleiri spenntir yfir henni en ég átti von á. Ég hef fengið töluvert margar fyrirspurnir frá fólki sem er að spyrja um hinar og þessar matvörur. Gott að umræðan vakni aðeins og fólk kaupi ekki í blindni það sem sett er í hillur matvöruverslana…enda er um að ræða frumskóg sem ekki er auðvelt að fara í gegnum og neytendur allt of oft plataðir.

Úrslit í Óhollustusamkeppni CafeSigrun verða sem sagt kunngjörð á sunnudaginn þannig að þið getið kíkt hingað inn til að skoða Ólympíumeistarann (nei ég meina Óhollustumeistarann)…

En það sem mig langaði að stinga upp á við ykkur er að hafa smá framhald á keppninni……þannig að þið getið sent inn vöru fyrir mig til að fjalla um? Hvernig líst ykkur á það?

Þátttökuleiðbeiningar eru þessar:

1. Sendið mér tillögu að vöru sem á að fjalla um. Ef ekki er nægilega skýrt um hvaða vöru er að ræða get ég ekki fjallað um hana (Kellog’s er ekki nóg ef um er að ræða ‘Kellog’s Special K til dæmis).
2. Varan verður að vera erlend (nenni ekki að lenda í rifrildi við íslenska framleiðendur…..sem mig langar samt svoooo að taka í bakaríið).
3. Ég sé um að taka myndina og nálgast allar aðrar upplýsingar sem þarf.
4. Ekki er víst að ég geti tekið fyrir allar vörur en ég mun svara öllum bréfum.
5. Ég mun velja vöru til að fjalla um vikulega.
6. Sendið tillögu að vöru í gegnum fyrirspurnarformið á vefnum mínum.
7. Takið fram hvort þið viljið að nafn sendanda birtist ekki með vörunni (t.d. Gunna frá Reykjavík sendi tillögu að vöru X).
8. Það er lang skemmtilegast ef þið finnið vöru sem flestir halda að sé holl en er það í raun ekki. Það vita t.d. allir að Snickers er óhollt (og óþarfi að tala um það) en ekki svo margir vita að jógúrthúðaðar rúsínur eru álíka óhollar…svo dæmi sé tekið.

Kíkið nú aftan á innihaldslýsingu matvöru í búðinni og takið þátt!!! Það eru engin verðlaun (nema að vinna Óhollustu-notenda-samkeppni CafeSigrun auðvitað).

Óhollustusamkeppni CafeSigrun: Þátttakandi nr. 10 (síðasti)

Knorr bollasúpa (Minestrone „grænmetissúpa“)

Bollasúpur hafa fylgt Íslendingum afar lengi og ósjaldan hafa þær hitað kroppa blankra námsmanna, fólks í útivist o.fl. Ég hins vegar held að fáir átti sig á því hversu mikill sykur og almenn óhollusta er í svona súpum. Þær eru líka martröð fyrir þá sem hafa ofnæmi því yfirleitt alltaf er ger, glútein og mjólk í súpuinnihaldinu en þó oft ansi vel falið (ekki endilega viljandi). Fólk þarf því að vera vel vant því að lesa utan á innihaldslýsingar matvara til að átta sig á því. Knorr er engin undantekning og þar leynist líka ýmislegt fleira eins og glúkósasíróp (glucosesirup), sykur (sukker), bragðaukandi efni (smagforstærkere) í E 600 geiranum eins og (mononatriumglutamat, dinatriumguanylat, dinatriuminosinat), ger (gærekstrakt), meiri sykur (dextrose og maltodextrin), mjólkursýra (mælkesyre E 525) og svínafita (baconfedt).

Kolvetnisinnihaldið er 57 grömm og ég veit að stór hluti af því eru einföld kolvetni eins og sykur og hvítt hveit (ekki tekið fram hversu hátt hlutfallið er). Ég tók líka eftir því að í tómatsúpunni frá Knorr er kjúklingafita sem ég skiiiiiiil ekki. Margar grænmetisætur borða gjarnan það sem þær telja vera 100% örugglega án kjöts eins og tómatsúpu en ég hef lært á reynslunni að treysta aldrei neinu nema með því að lesa vandlega um það sem ég er að fara að láta ofan í mig. Sama með Minestrone sem er samkvæmt hefðinni grænmetissúpa en þessi inniheldur flesk og svínafitu sem ekki er tilgreint framan á pakkanum.

Ég mæli með súpum úr heilsubúð í staðinn. Sumar þeirra reyndar innihalda ger og jafnvel lítið magn sykurs en þær eru samt margfalt skárri kostur en Knorr, Cup-a-Soup og hvað þetta heitir allt saman og hafa engin furðuleg efni.

Innihaldslýsing:
Grønsager 31% (tomater, kartofler, løg, grønne bønner, savojkål, grøn peberfrugt, porrer), nudler 14% (durumhvedemel, æg, salt), sukker, croutoner (hvedemel, vegetabilsk olie, salt, gær, krydderiekstrakter, stivelse, salt, baconfedt, smagsforstærkere (mononatriumglutamat, dinatriumguanylat, dinatriuminosinat), vegetabilsk olie, glucosesirup, hvidløg, gærekstrakt, bacon, ærtestivelse, dextrose, surhedsregulerendemidler (mælkesyre, E 525), gulerodssaftkoncentrat, krydderier, maltodextrin, vegetabilsk fedstof.

Glúteinlaust: Nei
Mjólkurlaust: Nei
Hnetulaust: Já

Næringargildi í 100 gr:
Orka (kcal): 360
Prótein: 9 gr
Kolvetni: 57 gr
Þar af sykur: ekki tekið fram (en er slatti)
Fita: 11 gr
Þar af mettuð fita: ekki tekið fram
Þar af einómettuð: ekki tekið fram
Þar af fjölómettuð: ekki tekið fram
Transfita: ekki tekið fram

Óhollustueinkunn: 2,5 (10 er hollast)

Sister Sigrun er boðið í útskriftarveislu

Ég fékk tölvupóst áðan. Í tölvupóstinum áðan var boð í útskriftarveislu. Í Uganda. Löng saga.

Við Jóhannes höfum lagt okkur fram við að styðja góð málefni í gegnum tíðina. Við borgum t.d. mánaðarlega í WWF og styðjum strák í SOS þorpi í Brazilíu, höfum marg oft styrkt heimili munaðarlausra HIV smitaðra barna í Nairobi og auðvitað stutt dýr í útrýmingarhættu. Við höfum meðal annars “ættleitt” fjallagórillur, Síberíutígrisdýr, ísbirni og margt fleira. Önnur málefni styðjum við þegar þau grípa hug okkar. Síðustu árin höfum við einnig verið að safna í námsstyrk handa einhverju skólabarni í Afríku, helst Kenya því þar eru mestu tengsl okkar. Kona sem vinnur fyrir Borgar bróður ætlaði að hafa umsjón með styrkveitingu og velja heppilegan einstakling til náms. Við vorum búin að safna fyrir einu ári í framhaldsskóla þegar ósköpin í Kenya dundu yfir um síðustu áramót og allt í óvissu. Við ákváðum því að bíða aðeins.

Í febrúar á þessu ári fórum við svo til Rwanda og Uganda. Við stoppuðum í 2 nætur í Entebbe, Uganda. Eins og ég geri oft á þessum stöðum fer ég á rölt og spjalla við fólk. Mér finnst voðalega gaman að hitta á fólk og fá að taka myndir, fá uppskriftir og spjalla um daginn og veginn. Í Entebbe rakst ég svo á fjölskyldu sem var að bardúsa í garðinum. Ég gaf mig á tal við þau og spurði hvort ég mætti taka myndir. Það fannst þeim frábær hugmynd og þau stilltu sér upp í sparifötum, með djásn heimilisins (reiðhjól) og horfðu svo þung á brún sitt í hvora áttina (algengt þegar maður er að taka myndir af fólki sem er ekki vant myndatökum). Þeim fannst frábært að fá fjölskyldumyndir því þau höfðu ekki efni á að fara í ljósmyndastudio. Ég lofaði að senda þeim myndirnar á tölvupósti, fékk netfang hjá unglingnum og stóð svo við loforðið þegar heim kom. Það eru nefnilega allir með netfang þó engin sé tölvan. Það er farið á næsta netkaffi og þar er tölvupósturinn skoðaður. Við fórum m.a. á netkaffi í Rwanda sem var með svo gamlar tölvur að allir tölvunördarnir í hópnum fóru að skellihlægja. En þær virka og það er það sem skiptir máli.

Nú ég fékk svar í vor við tölvupóstinum sem ég sendi til unglingsins í Entebbe. Eins og kannski kom mér ekki á óvart, bar hann sig aumlega og langaði að fara í nám en átti ekki pening. Fátæktin er gríðarleg og tækifæri ekki mörg. Þegar von er til þess að eygja einhverja leið út, er sjálfsagt að reyna að fara hana. Ég tók mörg loforð af drengnum og gerði honum jafnframt grein fyrir því að peninginn yrði að nota í nám (tryggt með því að leggja beint inn á reikning skólans) og að hann yrði að vera duglegur og standa sig vel í skólanum. Ég er ekki hrifin af ölmusum heldur trúi ég því að lykilinn liggi í samvinnu, virðingu og menntun. Tækifærin koma ekki þegar verið er að ausa peningum frá Vestrænum þjóðum inn í Afríku (eins og hefur sannast) heldur byggja tækifærin á því að fólkið skapi þau sjálft og það gerir það með því að geta stundað nám og vinnu.

Drengurinn skráir sig til náms og tilkynnir að hann ætli að fara í 2ja ára nám í fatahönnun. Hann sendi okkur m.a. skannaðar upplýsingar í tölvupósti og jafn dásamlegt og það hljómar, þá var maur sem hafði skannast með. Við Jóhannes grétum úr hlátri þegar við sáum skjalið. En hmm hugsaði ég…væri ekki sniðugra að fara í viðskiptatengt nám….eitthvað “gagnlegt”?. Ég leit svo í eigin barm og áttaði mig á því að ég gæti víst lítið lagt línurnar…sjálf m.a. með menntun í myndlist. Ég sagðist líka myndi borga 90% af skólagjöldunum en rest þyrfti hann að afla sjálfur. Hann tilkynnti mér að hann hefði selt geiturnar sínar í næsta þorpi og nú gæti hann hafið nám. Ok greiðslan mín fór til skólans og drengurinn skráir sig í nám, alsæll.

Síðan þá hef ég fengið mörg falleg bréf þar sem ég er blessuð í bak og fyrir og allar bænir heimsins eru  þuldar upp mér og Jóhannesi til handa. Kann ekki við að segja þeim að við séum mestu trúleysingjar sem fyrir finnast á jarðkringlunni. Algjör óþarfi og ágætt að láta blessa sig svolítið.

En svo ég komi mér að efninu loksins. Ég fékk sem sagt í dag tölvupóst frá eldri systur drengsins. Ég heiti alltaf “Sister Sigrun” í þessum bréfum. Fyrst kom 100 orða blessun, við tók annar skammtur af þökkum og að lokum tilkynnti systirin mér að hún hefði ráðlagt bróður sínum að fara frekar í hárgreiðslu sem tæki styttri tíma og væri ódýrara nám. Gott og vel. Hún sagði líka að hann myndi örugglega fá vinnu fljótt eftir námið. Hún sagðist líka lofa því að halda drengnum á beinu brautinni og koma í veg fyrir að hann lenti í rugli eða vondum félagsskap. Hún bauð mér að lokum í “graduation party” heim til þeirra. Efast nú um að ég verði á staðnum en lofaði að kíkja við ef svo væri. Ég er búin að ákveða að gefa honum tölvunámskeið ef honum gengur vel í náminu. Held að það sé besta útskriftargjöfin og svo kannski einhver vasapeningur með.

Það er óskaplega gaman að geta gert eitthvað fyrir aðra, sérstaklega þegar tækifærin eru ekki mörg eins og þarna er. Það er líka gaman að styrkja einhvern sem maður hefur hitt en ekki bara borga pening út í bláinn. Við höldum alveg örugglega áfram að styrkja krakka til náms og ég er að hugsa um að styrkja stúlku í Afríku næst enda eiga þær alltaf erfiðara uppdráttar í þessum löndum en strákarnir. Sjáum til…..hver veit hvern maður hittir næst á ferðalagi!!

Nýjar síðsumars uppskriftir

Nú eru síðustu forvöð….svona áður en haustið skellur yfir okkur að útbúa sumarlegar uppskriftir. Var að bæta inn nokkrum uppskriftum á vefinn sem eru í sumarlegri kantinum, salöt, drykkir o.fl.

Avacado- og melónusalat með sítrónugrass-jógúrtsósu, Á�vaxtasalat frá Afríku, Frosnir bananar með súkkulaði og ídýfu, Bananadrykkur frá Nairobi, Kókosbananar með afrískum áhrifum, Epla- og tamaridressing, Sumarlegt salat með appelsínum og vatnsmelónu,, Myntu, kiwi og ananasdrykkur

Óhollustusamkeppni CafeSigrun: Þátttakandi nr. 9

RITZ kex

Það vita flestir að RITZ kex er ekkert hollustukex. Samt borða það mjög margir án samviskubits. Oft hef ég heyrt “Já en hvað annað á að borða í veislum undir ost og svoleiðis”? Svarið er eiginlega “allt annað en RITZ kex”.  RITZ kix er alveg furðulega hitaeiningaríkt miðað við hversu lítið er í því en megnið af hitaeiningunum liggur í fitu og sykri. Það er nefnilega svimandi hátt hlutfall fitu í þessu kexi sem lítur annars sakleysislega út. Einnig er of hátt hlutfall fitunnar (tæpur helmingur) mettuð fita sem er ekki góð fyrir okkur og sest nánast beint inn í æðarnar…RITZ kex með feitum osti er sem sagt nokkuð góð leið til að stífla pípulagnirnar í okkur. Þó að ekki komi margt í staðinn fyrir RITZ kex væri samt betra að kaupa spelt hafrakex, heilhveiti hafrakex (ekki HAUST kex samt he he) eða eitthvað annað gott kex úr heilsubúð. Í heilsubúðum og heilsudeildum stærri matvöruverslana er meira að segja hægt að fá góð kex undir osta.

Innihaldslýsing:
Wheat Flour, Vegetable Oil, Sugar, Raising Agents (Ammonium Bicarbonate, Sodium Bicarbonate, Disodium Disphosphate), Salt, Glucose Syrup, Malt Flour

Glúteinlaust: Nei
Mjólkurlaust: Já
Hnetulaust: Já

Næringargildi í 100 gr:
Orka (kcal): 493
Prótein: 7 gr
Kolvetni: 57,5 gr
Þar af sykur: 6,6 gr
Fita: 26,1 gr
Þar af mettuð fita: 12,3 gr
Þar af einómettuð: ekki tekið fram
Þar af fjölómettuð: ekki tekið fram
Transfita: ekki tekið fram

Óhollustueinkunn: 4,0 (10 er hollast)

Sjampóvísitalan….aftur

Ég var bálreið í búðinni áðan. Ég athugaði verð á sjampóinu sem ég nota sem verðviðmið (L’oreal Elvital Colour Vive 250 ml). Hér er verðþróunin síðan ég flutti heim í mars 2007.

Mars 2007: 487 kr.
Nóvember 2007: 528 kr.
Ágúst 2008: 629 kr (sjá mynd).

Síðan við fluttum heim hefur þessi vara hækkað um 142 krónur.

Við skulum skoða nokkur dæmi úr Boots og Waitrose í London (sjá einnig myndir hér að neðan). Waitrose er með dýrari búðum í London og Boots er apótek…það er samt sama verðið á sjampóinu í báðum verslunum (og já yfirleitt 2 fyrir 1 tilboð í Boots). Verðið er 2.19 pund (um 400 krónur miðað við óhagstætt gengi íslensku krónunnar!). Það hefur (Í London) hækkað úr 1.97 pundum síðan í mars. Hækkunin er 22p eða um 33 krónur (ef gengið væri það sama og þá væri hækkunin um 25 krónur). Engin ósköp.

Takið líka eftir verðinu á bleiku hárnæringunni….748 krónur. Í London eru öll sjampóin á sama verði þ.e. 2.19 pund. Á Íslandi aftur á móti er bleika sjampóið á 748 krónur? Hvað á það eiginlega að þýða?

Myndin hér að ofan er af vefsíðu Waitrose í London. Rauða sjampóið á myndinni er á 2.19 pund.

Myndin hér að ofan er af vefsíðu Boots í London. Rauða sjampóið á myndinni er á 2.19 pund. Takið eftir því að það er tilboð, 2 fyrir 1 á sama sjampói (mjög algengt).

Ég skil ekki…Ég bara skil ekki…..hver er að stýra okkur í kaf?

Nýr vefur Afríku Ævintýraferða í loftið

Jæja þá er komið að því loksins. Við erum búin að vinna að því síðustu mánuði (svona í lausum tíma) við að gera nýjan vef Afríku Ævintýraferða. Ég sá mest megnis um efnið og efnistök, vann og valdi allar myndir á vefinn og skrifaði allan texta. Jóhannes sá svo um að kóða vefinn. Til gamans má geta að hver einasta mynd sem þið sjáið á vefnum er tekin af mér (aðallega…en nokkrar af Jóhannesi (hann á flestar Kilimanjaro myndirnar)

Á vefnum má m.a. finna fróðleik um Austur Afríku og þau lönd sem við förum helst til hjá Afríku Ævintýraferðum þ.e. Kenya, Uganda, Tanzaníu og Rwanda…ásamt upplýsingum um göngur á Kilimanjaro en með Afríku Ævintýraferðum hafa farið mörg hundruð Íslendinga á topp Kilimanjaro og mörg þúsund Íslendingar til.

Svo má finna t.d. afrískar uppskriftir (af vefnum mínum), myndasöfn, myndbandsbrot (eigum eftir að bæta við myndskeiðum af górillum).

Næstu daga ætlum við að fínpússa á bak við tjöldin og erum líka með nokkrar viðbætur sem við ætlum að setja inn smátt og smátt með tímanum.

Vona að þið njótið vel og endilega látið berast!